Tất cả những điều cần biết về bệnh sởi

Danh Mục: Sức khỏe & Làm đẹp 8 0

Sởi là gì?

Sởi là căn bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, chúng có thể xuất hiện vào mọi thời điểm trong năm nhưng phổ biến hơn cả là vào mùa xuân, khi nhiệt độ và độ ẩm không khí lên cao, các loại vi khuẩn, virus dễ sinh sôi, phát triển. Trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi thuộc  nhóm đối tượng dễ mắc bệnh sởi vì hệ miễn dịch còn yếu, dễ dàng bị virus gây bệnh tấn công. Khi trẻ bị sởi, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như: Nhiễm khuẩn ở phổi (Viêm phổi), ở não (Viêm não) thậm chí là tử vong. Do đó, để bảo vệ sức khỏe của con, cha mẹ cần hiểu đầy đủ về căn bệnh này cũng như áp dụng các cách phòng ngừa cần thiết.

Bệnh sởi
Bệnh sởi

Nguyên nhân gây bệnh sởi

Theo các bác sĩ tại bệnh viện Bạch Mai, bệnh sởi được hình thành do siêu vi sởi nằm ở mũi và họng gây ra. Có nhiều cách khác nhau để virus sởi lây lan từ người này sang người khác trong đó có 2 cách chính sau:

  • Cách 1: Người mang virus sởi nói chuyện, hắt hơi, ho, … làm phát tán virus ra môi trường, tạo cơ hội để chúng xâm nhập vào trong đường hô hấp của người đối diện.
  • Cách 2: Các giọt nước bọt chứa virus mang bệnh vương trên đồ đạc, những người xung quanh chạm phải, đưa lên mũi, miệng và vô tình lây bệnh

Với 2 con đường trên, bệnh sởi dễ lây lan ở những nơi đông người như trường học, bệnh viện, cơ quan, … và dễ bùng phát thành dịch. Những người mắc bệnh sởi có khả năng lây bệnh cho người khác từ khi xuất hiện những biểu hiện đầu tiên.

Đối tượng của bệnh sởi

Trong cuộc đời của mỗi người, 1 người chỉ bị sởi 1 lần, trong đó độ tuổi từ 1 đến 4 là dễ bị nhất. Kết quả khảo sát cho thấy, có tới 90% những người bị sởi là người chưa từng bị sởi hoặc chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh. Với trẻ sơ sinh dưới 9 tháng tuổi thường không bị mắc căn bệnh này do vẫn nhận được sức đề kháng từ sữa mẹ và cơ thể mẹ truyền cho trong thời kỳ mang thai. Một số trường hợp trẻ dưới 9 tháng tuổi bị sởi là do lây từ mẹ hoặc hệ miễn dịch mà mẹ truyền cho không đủ lớn, nên sức đề kháng của trẻ thấp.

Sức đề kháng còn yếu của trẻ nhỏ chính là điều kiện để các bé dễ bị mắc sởi
Sức đề kháng còn yếu của trẻ nhỏ chính là điều kiện để các bé dễ bị mắc sởi

Biểu hiện của bệnh sởi

Bệnh sởi có thời gian ủ bệnh từ 7 đến 21 ngày, sau 4 đến 10 ngày, bệnh có những biểu hiện sau:

  • Sốt cao (>390C)
  • Viêm long đường hô hấp trên
  • Chảy nước mũi
  • Ho khan khéo dài
  • Khàn tiếng
  • Chảy nước mắt đi kèm gỉ, đỏ và nhạy cảm với ánh sáng
  • Mệt mỏi, thiếu sức sống
  • Đau mỏi người
  • Xuất hiện các hạt nội ban (Hạt Koplik) nhỏ bằng hạt cát, màu trắng hoặc xám, quanh có viền đỏ, thường thấy xuất hiện gồ lên trên bề mặt niêm mạc má
  • Chán ăn
  • Sưng nề mí mắt
  • Ban mọc theo thứ tự từ đầu, tới má, mặt, cổ, ngực, lưng, cánh tay, bụng, mông, đùi, chân.

Trong trường hợp cha mẹ phát hiện trẻ sốt cao liên tục, kèm theo các triệu chứng khó thở, thở nhanh, thở hụt hơi, đau, tức ngực, ho ra máu, chóng mặt, co giật, … cần cho trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.

Bệnh sởi diễn biến qua 3 giai đoạn

Từ khi virus sởi tấn công cơ thể cho đến khi khỏi bệnh, sởi phát triển qua 3 giai đoạn chính sau:

  • Giai đoạn khởi phát: Giai đoạn này kéo dàu từ 3 đến 5 ngày và được coi là thời kỳ dễ lây lan. Người bệnh có những biểu hiện như sốt (39-400C), co giật, mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ, đau khớp, chảy nước mắt, kết mạc mắt đỏ, giác mạc và mi mắt sưng phù, hắt hơi, sổ mũi, ho đàm, khàn giọng. Trong một số trường hợp, do thanh quản bị co rút mà người bệnh bị tiêu chảy.
  • Giai đoạn phát ban: Sau khoảng 6 ngày, cơ thể người bệnh bắt đầu xuất hiện các nốt ban đỏ trên người. Những nốt này thường xuất hiện đầu tiên ở sau tai, sau đó lan dần lên 2 bên má, cổ, ngực, bụng và các phần chi. Trong 24h tiếp theo, chúng lan xuống lưng, bụng, 2 tay, 2 chân. Những nốt ban thường có màu hồng nhạt. Với trường hợp nhẹ hơn, chúng mọc thưa, không xuất hiện trên toàn bộ cơ thể nhưng nếu bị nặng, ban mọc ở cả lòng bàn tay, lòng bàn chân, đi kèm xuất huyết như chảy máu mũi, miệng, … Thông thường, khi các nốt ban này xuất hiện, tình trạng sốt của trẻ suy giảm.
  • Giai đoạn phục hồi: Khi ban đã mọc trên toàn bộ cơ thể, ban bắt đầu khô lại, mờ dần nhưng để lại những vết thâm đen trên bề mặt da. Sau khoảng vài ngày, sức khỏe người bệnh dần phục hồi, các triệu chứng suy giảm, và chấm dứt.

Biến chứng của bệnh sởi

Nếu bệnh sởi không được chữa trị kịp thời sẽ nhanh chóng lây lan và trở thành dịch. Với bản thân người bệnh, chúng để lại nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống sau này.

  • Viêm phế quản: Bệnh viêm phế quản thường do bội nhiễm, xuất hiện ở giai đoạn phát ban. Khi sởi biến chứng thành viêm phế quản, trẻ có những biểu hiện như sốt lại, ho nhiều, bạch cầu tăng, …
  • Viêm phổi: Tình trạng này xuất hiện sau khi mọc ban với những biểu hiện như: Sốt cao, khó thở, bạch cầu tăng, thậm chí có thể gây tử vong ở trẻ.
  • Viêm thanh quản: Ở giai đoạn khởi phát của bệnh sởi, virus gây bệnh có thể gây biến chứng, gây viêm kèm theo những cơn khó thở. Nếu biến chứng xảy ra ở giai đoạn sau mọc ban, chúng dẫn đến tăng nhiệt độ cơ thể, ho, khàn tiếng, khó thở và tái tím.
  • Thần kinh: Nguy hiểm nhất là biến chứng thần kinh khi chúng để gây viêm não, viêm màng não, tủy cấp. Tình trạng này thường xảy ra ở trẻ em, có thể khởi phát đột ngột, gây loạn ý thức, liệt chi, rối loạn cơ vòng, thậm chí là tử vong.
  • Tai- mũi – họng: Bệnh sởi có thể gây bội nhiễm ở vùng tai, mũi, họng gây viêm tai và viêm tai xương chũm.
  • Khoang miệng: Sởi có thể dẫn đến viêm niêm mạc miệng ở giai đoạn đầu của bệnh. Khi sởi khỏi, tình trạng này cũng giảm. Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị cam tẩu mã do bội nhiễm một loại vi khuẩn hoại thư, gây loét niêm mạc miệng, viêm xương, rụng răng, hơi thở thối.
Bệnh sởi gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm
Bệnh sởi gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm

Điều trị bệnh sởi như thế nào?

Với những biến chứng trên, ngay khi cha mẹ phát hiện con có những dấu hiệu của sởi, cần có những biện pháp phù hợp, đưa con đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị. Hiện nay, bệnh sởi vẫn chưa có phương pháp điều trị chuyên biệt, mà cơ thể tự loại bỏ virus sau 7 đến 10 ngày phát bệnh. Mặc dù vậy, việc chăm sóc trẻ là điều hết sức quan trọng, với những điều cần chú ý sau:

  1. Cách ly trẻ trong phòng riêng, kiêng gió

Để bệnh sởi không phát tán, lây lan và gây bệnh cho các thành viên khác trong gia đình, đặc biệt là những trẻ nhỏ khác, cha mẹ cần cho trẻ ở trong phòng riêng. Đặc biệt, tuyệt đối không để trẻ tiếp xúc với gió, dễ khiến bệnh trở nên nặng và gây ra nhiều biến chứng.

  1. Giữ vệ sinh sạch sẽ cho trẻ

Kinh nghiệm dân gian cho rằng, trẻ bị sởi không nên tắm, kiêng nước nhưng điều này không hoàn toàn chính xác, cha mẹ cần vệ sinh cho trẻ thường xuyên nhằm loại bỏ virus gây bệnh. Mẹ cần rửa mặt, lau mồm cho bé bằng nước đun sôi để ngoại hoặc nước lá lành như: Kinh giới, lá mùi, trà xanh, …

Bên cạnh đó, mẹ cũng cần tẩy trùng sàn nhà, đồ chơi, dụng cụ và vật dụng mà trẻ sử dụng hàng ngày bằng nước ozone hoặc dung dịch sát khuẩn. Môi trường không khí cũng cần được làm sạch, khử trùng bằng máy khử mùi và làm sạch không khí. Nhờ có công nghệ ozone, màng lọc HEPA, màng lọc HAT, than hoạt tính, … thiết bị này loại bỏ đến 99% các loại vi khuẩn, virus, … trong môi trường, giúp người bệnh nhanh hồi phục đồng thời ngăn ngừa sự lây nhiễm tới những người khác.

Kiêng nước không có nghĩa là không vệ sinh cho trẻ
Kiêng nước không có nghĩa là không vệ sinh cho trẻ
  1. Cho trẻ uống thuốc giảm sốt, giảm đau

Cha mẹ có thể mua thuốc hạ sốt cho trẻ, đồng thời dùng khăn ấm lau người để cơn sốt suy giảm, giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn. Cần lưu ý rằng, tuyệt đối không sử dụng đá hoặc khăn lạnh để chườm cho trẻ. Mẹ cần lưu ý rằng, khi trẻ bị sởi, tuyệt đối không sử dụng thuốc kháng sinh hay thuốc cầm tiêu chảy vì dễ gây loạn khuẩn, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm thanh – khí – phế quản, viêm phổi.

  1. Cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho trẻ

Trong thời gian trẻ bị bệnh, cha mẹ cần cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho trẻ. Đặc biệt là các thực phẩm giàu protid và caroten như rau chân vịt, cải trắng, cà rốt, củ cải, táo, lê, … Mẹ có thể chế biến thức ăn dưới dạng lỏng, dễ tiêu hóa như cháo, súp, canh, …Khi bị sởi, nhiệt độ cơ thể tăng cao dẫn đến tình trạng trẻ bị mất nước, do đó, mẹ cần cho trẻ uống nhiều nước. Ngoài nước lọc, nước cam, nước dừa, nước hoa quả cũng rất tốt. Tuyệt đối không nên cho trẻ uống nước kích thích hay nước có ga.

Cháo, soup hay canh là những món ăn cung cấp dinh dưỡng và nước cho trẻ
Cháo, soup hay canh là những món ăn cung cấp dinh dưỡng và nước cho trẻ
  1. Cung cấp vitamin A cho con

Đa số bệnh nhi mắc sởi đều bị thiếu vitamin A. Việc bổ sung hàm lượng chất này cho cơ thể sẽ giúp giảm tỷ lệ tử vong cũng như những biến chứng nguy hiểm. Do đó, mẹ cần sử dụng thực phẩm giàu vitamin A để chế biến món ăn cho trẻ. Tổ chức Y tế Thế giới đưa ta tiêu chuẩn bổ sung vitamin A cho người bị sởi như sau:

  • Trẻ dưới 6 tháng tuổi: 50 .000 IU/ngày, dùng 2 liều cách nhau 24 giờ
  • Trẻ 6 tháng tuổi đến -11 tháng:000 IU/ngày, dùng 2 liều cách nhau 24 giờ
  • Trẻ trên 1 tuổi:000 IU ngày, dùng 2 liều cách nhau 24 giờ
  • Trẻ em có dấu hiệu lâm sàng thiếu vitamin A: 2 liều đầu tiên theo tuổi, từ 2 đến 4 tuần sau đó bổ sung thêm liều thứ 3 theo tuổi.
Cung cấp thực phẩm giàu vitamin A cho trẻ khi trẻ mắc sởi
Cung cấp thực phẩm giàu vitamin A cho trẻ khi trẻ mắc sởi

Làm gì để phòng sởi cho con?

Để con có sức khỏe tốt, không bị sởi cũng như các biến chứng của sởi gây hại, cha mẹ cần có những biện pháp phù hợp để giúp con phòng sởi, đặc biệt là vào thời điểm cuối đông và đầu xuân. Dưới đây là gợi ý của các chuyên gia về các cách phòng bệnh sởi cho trẻ em.

  1. Tiêm vắc xin tổng hợp MMR

Vắc xin MMR là loại vắc xin tổng hợp, giúp người bệnh phòng tránh sởi, quai bị và rubella. Loại vắc xin này thường được tiêm mũi 1 vào 13 tháng tuổi và nhắc lại vào 3 đến 5 tuổi.

Tiêm vắc xin MMR
Tiêm vắc xin MMR
  1. Tăng sức đề kháng cho trẻ ngay từ khi con nhỏ

Cha mẹ hoàn toàn có thể bảo vệ con khỏi bệnh sởi bằng cách tăng cường sức đề kháng cho trẻ ngay từ khi mới lọt lòng. Sữa mẹ là một trong những “liều thuốc tốt nhất” để tăng cường hệ miễn dịch, có đủ kháng thể để chống lại virus gây bệnh. Ngoài ra, bà mẹ trước khi mang thai cũng cần tiêm vắc xin MMR để ngăn ngừa nguy cơ bị sởi, tránh lây sang con. Trong bữa ăn hàng ngày, mẹ cần bổ sung đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt chú ý đến những thực phẩm giàu vitamin C để tăng cường sức đề kháng cho trẻ. Mẹ cần sử dụng thêm máy ozone dân dụng khử độc thực phẩm để loại bỏ độc tốt, chất hóa học còn tồn dư hay vi khuẩn trên bề mặt trước khi chế biến, đảm bảo an toàn tuyệt đối, tránh những hệ quả ngoài ý muốn.

  1. Vệ sinh cá nhân và môi trường trong sạch

Việc vệ sinh cá nhân và nơi sống cho trẻ có vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh sởi. Hàng ngày, mẹ cần tắm rửa cho trẻ bằng xà phòng, đặc biệt là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh hay từ ngoài đường trở về. Điều này không chỉ áp dụng với trẻ mà cha mẹ và người thân cũng cần thực hiện, tránh trường hợp mang virus từ ngoài vào trong nhà. Mẹ cũng nên trang bị một chiếc máy làm sạch không khí để chúng loại bỏ hoàn toàn các loại vi khuẩn, virus tồn tại trong không gian. Các đồ chơi, vật dụng của trẻ cũng cần được khử trùng với nước ozone thường xuyên.

  1. Tránh để trẻ đến nơi đông người

Việc cho trẻ đến nơi đông người làm tăng tỉ lệ lây nhiễm bệnh. Không chỉ bệnh sởi mà những căn bệnh khác, dễ lây nhiễm qua đường hô hấp cũng có thể tấn công và để lại hệ quả nghiêm trọng. Do đó, nếu bắt buộc phải đưa trẻ ra ngoài, mẹ cần đeo khẩu trang cho trẻ.

Trên đây là những thông tin liên quan đến bệnh sởi cũng như cách ngăn ngừa để mẹ có thể bảo vệ con tốt nhất khi “mùa sởi” đến. Mặc dù, bệnh sởi thường xảy ra vào mùa xuân nhưng tất cả các mùa khác trong năm cũng có thể tồn tại virus gây bệnh. Chính vì vậy, mẹ cần phòng bệnh cho trẻ ở tất cả mọi nơi, mọi thời điểm để trẻ được khỏe mạnh và phát triển tốt nhất.

Chủ đề tương tự bạn có thể quan tâm

Add Comment